ě Ô NHN Akademi
< Geri

OMUZ KOMPLEKS─░ RAHATSIZLIKLARINA GENEL BAKI┼×
Omuz, eski deyimle, ÔÇśÔÇÖnev-i ┼čahs─▒na m├╝nhas─▒rÔÇÖÔÇÖ bir eklemdir!

Uzm. Dr. Aziz Denli
Fiziksel T─▒p ve Rehabilitasyon Uzman─▒
13:15 14-Jun-2021
NHN AKADEM─░


├ç├╝nk├╝ omuz bildi─čimiz eklemlerden bir├žok y├Ân├╝yle farkl─▒d─▒r.

┼×├Âyle ki omuz eklemi denilince tek bir eklemden s├Âz edilemez. Pratikte Glenohumeral Eklem(GH) anla┼č─▒lmakta ise de Akromiyoklavikular Eklem (AKE), Sternoklavikular Eklem (SKE) ve Skapulotorasik Eklem bu yap─▒n─▒n i├žinde zikredilir. Son y─▒llarda baz─▒ ot├Ârlerce bu eklemlere ilaveten Subdeltoid eklem ile kostosternal ve kostovertebral eklemler de omuz kompleksine dahil edilmektedir. Bu y├╝zden omuz eklemi yerine ÔÇśÔÇÖOmuz KompleksiÔÇÖÔÇÖ denilmesi daha uygundur.

Omuz kompleksi hareketi bir├žok anatomik yap─▒n─▒n uyumlu ├žal─▒┼čmas─▒ yan─▒ s─▒ra yakla┼č─▒k otuz kas─▒n ve bir o kadar ligaman─▒n hassas etkile┼čimi ile olu┼čmaktad─▒r. Omuzun dinamik sabilizasyonunda rol alan belli ba┼čl─▒ kaslar rotator kuf kas grubu ve biceps brachii ile birlikte trapez, deltoid, levator skapula, rhomboidler, latissimus dorsi ve serratus anteriord├╝r.

Omuz kompleksi ayn─▒ zamanda ├žok zengin bir ligaman, bursa ve kaps├╝l a─č─▒na da sahiptir. Bu yap─▒lar vejetatif sinir siteminin ├žok yo─čun bulundu─ču yerlerdir.

Dolay─▒s─▒ ile bu kompleks yap─▒y─▒ sevk ve idare edecek sinirsel inervasyon da bir o kadar zengin ve komplekstir. Servikal spinal sinirler ba┼čta olmak ├╝zere trigemino-servikal sistem, accessorius ve vagus sinirleri gibi kranial sinirler ve frenik sinir (ki onun da bir kranial sinir oldu─ču tart─▒┼čmalar─▒ var) bir ┼čekilde omuz kompleksi ├╝zerinde etkilidir. Ayr─▒ca omuz sempatik sinir inervasyonunu ├╝st ve orta torakal b├Âlgeden al─▒rken parasempatik inervasyonunu da N.VagusÔÇÖtan almaktad─▒r.

Bu kompleks n├Âroanatomik ba─člant─▒lar─▒ nedeniyle omuz rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒n yakla┼č─▒k %70ÔÇÖi omuz d─▒┼č─▒ b├Âlgelerden kaynaklanmaktad─▒r. Eklem kompleksinin kendi problemleri d─▒┼č─▒nda di─čer b├Âlgelerden yans─▒yan a─čr─▒lar da omuzda hissedilebilir.

Bozucu alan olu┼čturacak kadar problemli bir di┼č oda─č─▒, ge├žirilmi┼č bir tonsil operasyonu veya kronik bir enflamasyonu, troid bezindeki bir disfonksiyon ayn─▒ taraftaki omuz rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒n primer nedeni olabilir. Servikal b├Âlgedeki disk, faset ve ligamanlardaki bir patoloji direkt olarak omuz ├╝zerinde kendini g├Âsterebilir. Omuz i├žin torakal b├Âlgedeki patolojiler servikal b├Âlgedekiler kadar ├Ânemlidir.┬á Gerek sempatik sinir inervasyonunun torakal b├Âlgeden do─čmas─▒ gerekse de ├Âzellikle T5 olmak ├╝zere bu b├Âlgedeki faset eklem disfonksiyonlar─▒nda, blokajlar─▒nda oldu─ču gibi torakal b├Âlge rahats─▒zl─▒klar─▒ omuz ├╝zerinde son derece ├Ânemlidir. Bu say─▒lanlara 1. ve 2. Kosta blokajlar─▒n─▒ ve klavikulay─▒ da eklemek gerekir.

Omuz kompleksi rahats─▒zl─▒klar─▒nda Frenik sinir irritasyonlar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nmek ve mutlaka muayenesini yapmak gerekir. Diafram ve subdiafragmatik peritonun servikal (C3-C5) ortak inervasyonu nedeni ile apandisit, kolesistit gibi abdominal patolojilerin veya jinekolojik hastal─▒klar─▒n klinikte kar┼č─▒m─▒za omuz a─čr─▒s─▒ ile gelebilece─či unutulmamal─▒d─▒r. Bunun yan─▒ s─▒ra segmental ba─člant─▒lar nedeniyle n. frenikus ├╝zerinden, ├╝st bat─▒n organlar─▒ (sol tarafta, ├Ârne─čin mide ya da kalp rahats─▒zl─▒klar─▒nda, sa─č tarafta karaci─čer ve safra kesesi rahats─▒zl─▒klar─▒nda) omuz a─čr─▒s─▒ ┼čeklinde yans─▒ma yapabilir.

G├Âvde ve ├╝st ekstremite ba─člant─▒s─▒n─▒ olu┼čturan omuz eklemini di─čer eklemlerden ay─▒ran ├Ânemli bir ├Âzellik insan v├╝cudundaki en geni┼č hareket a├ž─▒kl─▒─č─▒na sahip eklemlerinden biri olmas─▒d─▒r. Bu ├Âzelli─či s─▒k yaralanmalara m├╝sait oldu─ču i├žin ayn─▒ zamanda bir dezavantajd─▒r.

Yap─▒sal ├Âzellikleri nedeniyle yumu┼čak doku fibrozisi ve kontrakt├╝re yatk─▒n bir eklemdir. Duyusal inervasyon a─č─▒n─▒n olduk├ža zengin olmas─▒, serbest sinir sonlanmalar─▒n─▒n eklem ├ževresindeki yap─▒larda yo─čun olmas─▒ sebebiyle omuz patolojileri olduk├ža a─čr─▒l─▒ seyreder. Ligaman ve eklem kaps├╝l├╝ gibi yap─▒larda bulunan nosisept├Âr ve mekanoresept├Ârlerden kaynaklanan stimuluslar koruma mekanizmas─▒n─▒ yaratarak eklemde hasar olu┼čturabilecek anormal veya a┼č─▒r─▒ hareketi ├Ânler.

T├╝m bu anlat─▒lanlar─▒n ─▒┼č─▒─č─▒nda omuz a─čr─▒s─▒ ile gelen bir HASTAYA YAKLA┼×IMIMIZ NASIL OLMALI?

Her hastada oldu─ču gibi omuz hastas─▒nda da olmazsa olmaz yakla┼č─▒m─▒m─▒z ayr─▒nt─▒l─▒ bir anamnez ve fiziki muayenedir.

├ťnl├╝ Alman bir meslekta┼č─▒m─▒z─▒n dedi─či gibi e─čer hastay─▒ dinlemeyi bilirsek ilk ├╝├ž c├╝mlesinden bir├žok ┼čeyi ├Â─črenebiliriz!

├ľrne─čin omuz a─čr─▒s─▒n yeri, hastan─▒n ya┼č─▒, hastan─▒n aktivite durumu, diyabet ├Âyk├╝s├╝, ge├žirilmi┼č bir serebrovask├╝ler veya kardiyak hastal─▒k, ge├žirmi┼č oldu─ču bir ameliyat, ya┼čad─▒─č─▒ derin bir psikolojik olay vs. bize fikir verebilir. Genelde gen├ž insanlarda a─čr─▒ nedeni travma ve sportif aktiviteler, 40 ya┼č sonras─▒ ise daha ├žok s─▒k─▒┼čma sendromu, rotator k─▒l─▒f y─▒rt─▒klar─▒, adeziv kaps├╝lit, artrit gibi nedenlerdir.

A─×RININ LOKAL─░ZASYONUNU G├ľSTER HASTALI─×INI S├ľYLEYEY─░M!

Omuzdaki a─čr─▒n─▒n lokalizasyonuna g├Âre birka├ž ├Ârnek vermek istiyorum.

Omuz a─čr─▒s─▒ anterolateral b├Âlgede ise ve daha ├žok ba┼č ├╝st├╝ aktivitelerden sonra art─▒yorsa s─▒k─▒┼čma sendromu (impigement) ve rotator k─▒l─▒f rahats─▒zl─▒klar─▒ d├╝┼č├╝n├╝l├╝r.┬á Yine anterolateral b├Âlgedeyse ancak a─čr─▒ derin ve yeri zor tespit ediliyorsa instabilite ve labral y─▒rt─▒klar─▒ akla getirir. A─čr─▒ omuzun hemen ├╝st├╝ndeyse ve hasta taraf─▒ndan ├žok iyi lokalize ediliyorsa AKE artrozunu, e─čer a─č─▒rl─▒k kald─▒rma veya ta┼č─▒ma s─▒ras─▒nda omuz ├Ân b├Âlgesinde a─čr─▒ oluyorsa biceps uzun ba┼č─▒ patolojilerini d├╝┼č├╝nmeliyiz. Boyun kaynakl─▒ problemlerde ise daha ├žok omuz arka k─▒sm─▒nda ve daha geni┼č bir alana yay─▒lan ve birlikte o taraf kola vuran keskin bir a─čr─▒ olur. Ama e─čer omuz a─čr─▒s─▒n─▒n yeri hasta taraf─▒ndan tam olarak tan─▒mlanam─▒yorsa ve omuz muayenesi de normal bulunuyorsa ya bir kas─▒n aktif miyofasyal tetik noktas─▒ ya da bir i├ž organ─▒n yans─▒yan a─čr─▒s─▒ akla gelmelidir. Hasta ya┼čl─▒ysa ve her iki omuz a─čr─▒s─▒ varsa polimiyaljia romatika ba┼čta olmak ├╝zere enflamatuar romatizmal hastal─▒klar─▒ d├╝┼č├╝nmeliyiz. Mutlaka d├╝┼č├╝n├╝lmesi gereken ├Ânemli bir durum ise altta yatan bir akci─čer t├╝m├Âr├╝ olup olmad─▒─č─▒n─▒ ara┼čt─▒rmakt─▒r. K─▒rm─▒z─▒ bayraklar─▒ dikkate al─▒p bu te┼čhisi koydu─čunuzda bazen erken tan─▒ ile bir hayat─▒ kurtarabilirsiniz!

UNUTMAYIN: R├ľNTGEN, USG VE MRG YARDIMCI TANI Y├ľNTEMLER─░D─░R!

Fizik tedavi uzmanlar─▒ ve ortopedistler g├╝nl├╝k pratiklerinde omuz a─čr─▒l─▒ hastalarla s─▒k s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒rlar. Omuzun ├že┼čitli rahats─▒zl─▒klar─▒ i├žin geli┼čtirilmi┼č ├Âzel testler de kulland─▒ktan sonra tan─▒y─▒ desteklemek amac─▒yla kan tetkikleri, r├Ântgen, USG ve MRG(manyetik rezonans g├Âr├╝nt├╝leme)┬á gibi y├Ântemlere mutlaka ba┼čvururuz.┬á ├ľzellikle MRG uygun standartlarda yap─▒ld─▒─č─▒nda yumu┼čak dokular─▒n (kas, tendon, bursa, labrum, eklem kaps├╝l├╝ vs.), gizli k─▒r─▒klar─▒n, kemik ili─čini tutan patolojilerin ve kemik t├╝m├Ârlerinin g├Âr├╝nt├╝lenmesinde olduk├ža yararl─▒ bilgiler vermektedir. Ancak sadece MRG raporuna odaklan─▒rsak en ba┼čtan yanl─▒┼č yapm─▒┼č oluruz.

TEDAV─░ NASIL OLMALI?

Omuz kompleksi rahats─▒zl─▒klar─▒nda tedavi de kompleks ve kafa kar─▒┼čt─▒r─▒c─▒d─▒r.

Hasta fizik tedavi uzmanlar─▒ ve ortopedist aras─▒nda uzun s├╝re gidip gelebilmektedir.

Ancak tedavi ne olursa olsun yakla┼č─▒m─▒m─▒z multidisipliner olmal─▒d─▒r.

Omuz kompleksi gibi birden fazla eklem, onlarca kas, tendon ve bursadan olu┼čmu┼č ve yo─čun sempatik inervasyonu yan─▒nda bir├žok kranial ve spinal sinirce donat─▒lm─▒┼č bir yap─▒n─▒n rahats─▒zl─▒─č─▒nda mutlaka bozucu alan olarak tabir etti─čimiz bir odak bulunacakt─▒r. Hem o dokuyu reg├╝le edecek, hem a─čr─▒s─▒n─▒ kesecek ve hem de varsa bir bozucu oda─č─▒ k├Âk├╝nden ├ž├Âzecek bir tedavi mutlaka d├╝┼č├╝n├╝lmelidir.

─░┼čte bu tedavinin ad─▒ N├ľRALTERAP─░D─░R.

N├Âralterapi bir yandan segment refleksi yoluyla (lokal ve segmental tedavi) ├Âte yandan bozucu alan yoluyla temel sistemin ve otonom sinir sisteminin d├╝zenleyici ├Âzelliklerinden yararlan─▒r. B├Âylece sinir sisteminin d├╝zeni ve doku perf├╝zyonu ├╝zerinden etki elde edebilir.

┬áN├Âralterapi bir reg├╝lasyon yani yeniden d├╝zenleme tedavisidir.

Dr. Aziz DENL─░
FTR Uzman─▒
├ľzel Medicana ─░nternational Ankara Hastanesi

 

 

 

YAZARIN D─░─×ER YAZILARI