ě Ô NHN Akademi
< Geri

Vertigo (Ba┼č D├Ânmesi)
Y─░NNEEE BA┼×┼×IIMMM D├ľN├ťYOR!!!

Uzm. Dr. Mustafa Karakan
Anestezi ve Reanimasyon Uzman─▒
12:03 07-Jan-2021
NHN AKADEM─░


Vertigo (ba┼č d├Ânmesi) hastal─▒ktan ziyade bir denge bozuklu─čunun tan─▒mlamas─▒d─▒r. Uzayda ├╝├ž boyutlu dengeli hareketimizi sa─člayan organ ve mekanizmalardan herhangi birinde olu┼čan bir d├╝zensizlik vertigoya neden olabilir. Vetigo ataklar─▒, d├╝┼čme nedeniyle sakatl─▒k ve kay─▒plara neden oldu─čundan ciddiye al─▒nmas─▒ gereken bir durumdur.

Akut durumlarda yap─▒lan radyolojik tetkiklerle beyinÔÇôbeyicikte mevcut t├╝m├Âr veya hasar tespiti yap─▒labilir. Bunun d─▒┼č─▒ndaki nedenler i├žin fazla veri elde edilemiyor. Bu nedenle bireysel de─čerlendirme, hastal─▒k hikayesi ve muayene daha ├Ânemli hale geliyor.

Uzayda ├ť├ž Boyutlu Hareketimizi Belirleyen Organ ve Mekanizmalar Nelerdir?

├ľncelikle orta-i├ž kulak, g├Âz, ├žene eklemi, a─č─▒z kapan─▒┼č─▒ (okl├╝zyon), omurgalar (├Âzellikle boyun omurlar─▒ C2,C4) ve ayak taban─▒. ─░┼čte bu mekanizmlardan gelen sinirsel ileti┼čim a─č─▒, beyin sap─▒ ve beyincikte organize ediliyor. Uzayda hareketimizle ortaya ├ž─▒kacak uyar─▒lara h─▒zl─▒, sa─čl─▒kl─▒ yan─▒tlarla ve kas destekleri ile yan─▒t verilerek denge sa─član─▒yor. Denge bedende bahsedilen mekanizmalar─▒n ba─člant─▒lar─▒, eklem ve kaslarla kompanse edilerek sa─član─▒yor. Bu kompamsasyon mekanizmalar─▒ndaki yetersizlikler ├že┼čitli duru┼č (postur) bozukluklar─▒ ile beraber vertigoya neden olabiliyor. Denge yeterince sa─članam─▒yorsa vertigo geli┼čiyor. Bu nedenle vertigo bir hastal─▒k belirtisi olarak alg─▒lanmal─▒d─▒r.

─░├ž kulak s─▒v─▒ (lenfatik) ak─▒┼č─▒ ve bas─▒nc─▒ndaki de─či┼čiklikler de yine vertigo nedeni olabiliyor. S─▒kl─▒kla i├ž kulak lenf sisteminde ilgili sinirleri etkileyen viral enfeksiyonlar su├žlan─▒yor. Hastalara hekimlerimiz bunu i├ž kulak kristallerinde oynama olarak tan─▒ml─▒yor. Ba┼č boyun b├Âlgesi lenf ak─▒┼č─▒ndaki bozukluklar veya lenf s─▒v─▒s─▒n─▒n artmas─▒ sonucu bas─▒nc─▒n y├╝kselmesi ├Ânemli etkenlerden.

Ba┼č boyun b├Âlgesi lenf s─▒v─▒s─▒n─▒n art─▒┼č─▒na(lenf bas─▒n├ž y├╝kselmesi) veya ak─▒┼č bozuklu─čuna neden olan etmenler ├Âncelikle de─čerlendirilmelidir. Lenf olu┼čumu ve ak─▒┼č─▒n sa─čl─▒─č─▒ i├žin b├Âlgenin sinirsel ileti┼čimini sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒ ┼čartt─▒r. Lenf sistemini bozabilecek enfeksiyonlar(bakteriyel, viral vb), di┼č-di┼četi sorunlar─▒, g├Âm├╝k di┼č, bruksizm, ortodontik tedaviler, di┼č implantlar─▒, protez,┬á burun, bo─čaz, boyun ve kulak ameliyatlar─▒ dikkate al─▒nmal─▒d─▒r. Psi┼čik ya┼čam streslerinin de bruksizm ve hormonlar ├╝zerinden vertigo nedeni olabilece─či ak─▒lda tutulmal─▒d─▒r.

Yine ├žene eklemi (TME) sorunlar─▒ vertigo nedeni olabilir. A─č─▒z kapan─▒┼č sorunlar─▒, bruksizm ve di─čer iskelet duru┼č bozukluklar─▒ TME ├╝zerinden dengelenmeye ├žal─▒┼č─▒ld─▒─č─▒nda yetersiz kalarak vertigo nedeni olabilir. Ya┼čl─▒ grupta, g├Âz hastal─▒klar─▒, g├Ârme kay─▒plar─▒ ve ciddi g├Ârme kusurlar─▒ TME ile yeterince kompanse edilemedi─činde vetigo ataklar─▒ ile sonu├žlanabilir. B├Âlgesel sinirsel ileti┼čimin aksamas─▒ ciddi vertigo nedeni olacakt─▒r.

Vertigo i├žin kullan─▒lan klasik tedaviler akut d├Ânemlerde ge├žici ve k─▒sa s├╝reli h─▒zl─▒ ba┼čar─▒ sa─čl─▒yor. Ancak nedenin ortaya konulup tedavi yap─▒lamad─▒─č─▒nda, ba┼č d├Ânmesi hafifleyerek, artarak ataklar halinde devam eder bir hale geliyor. Bazen i┼čitme de─či┼čiklikleri, ├ž─▒nlama, dolgunluk, beyin bulan─▒kl─▒─č─▒, ba┼č a─čr─▒s─▒ ve g├Ârme bozukluklar─▒ duruma e┼člik ediyor. Bu durumda ki┼či hareketlerini, aktivitelerini, seyahatlerini k─▒s─▒tlayarak hayat─▒na devam etmeye ├žal─▒┼č─▒yor. Hareketin ve hayat─▒n k─▒s─▒tlanmas─▒ yeni sorunlar─▒n geli┼čmesine zemin haz─▒rlayaca─č─▒ndan nedenin tespit edilrek ├ž├Âz├╝mlenmesi ├Ânem arz ediyor. Hareket k─▒s─▒tlamas─▒ durumunda, h─▒zla kas g├╝├žs├╝zl├╝kleri ve erimesi geli┼čerek d├╝┼čmeler art─▒yor. ├ľzellkle ya┼čl─▒ grupta d├╝┼čmeler ciddi sakatl─▒k ve ├Âl├╝m nedeni olabiliyor.

Akut d├Ânemde kullan─▒lacak klasik tedaviler yan─▒nda nedene y├Ânelik tamamlay─▒c─▒ t─▒p tedavileri faydal─▒ olacakt─▒r. Bu d├Ânemde;┬á sinir d├╝zenlenmesi ve lenf ak─▒┼č─▒n─▒ sa─člayan n├Âralterapi, mikrosistem akupunktur, pozisyonel manuelterapi ve uygulamal─▒ kinezyoloji gibi tamamlay─▒c─▒ y├Ântemler kullan─▒lmal─▒d─▒r.

Orta uzun vadede ise; a─č─▒z-di┼č-├žene kompleksinin sa─čl─▒kl─▒ kapan─▒┼č─▒ i├žin di┼č hekimli─či tedavileri planlanmal─▒d─▒r. Burundan nefes alma al─▒┼čkanl─▒─č─▒n─▒n sa─članmas─▒, bruksizmi ├Ânleyici tedavi programlar─▒, bozucu alan olu┼čturabilecek g├Âm├╝k di┼č, implant ve ge├žirilmi┼č di┼č hasarlar─▒n─▒n tedavisi ├Ânemlidir.

Sinir sisteminin sa─čl─▒kl─▒ ├žal─▒┼čmas─▒n─▒ sa─člayabilen, bilinen en etkin tedavi y├Ântemlerinden N├Âralterapi uygulamalar─▒ tedavide kullan─▒lmal─▒d─▒r. Sa─čl─▒kl─▒ sinirsel ileti┼čim, ba┼č-boyun b├Âlgesi kan ak─▒┼č─▒ndaki d├╝zelme ve lenfatik sistem sa─čl─▒─č─▒ i├žin n├Âralterapi uygulamalar─▒ olduk├ža etkindir. N├Âralterapi seanslar─▒na,┬á gerekti─či kadar devam edilmelidir. Beraberinde ├Ânerilecek nefes ve kas egzersizleri uzun d├Ânem kal─▒c─▒ tedavi i├žin ihtiya├žt─▒r. ├ľzellikle boyun, dil, ├ži─čneme kaslar─▒ ve ├žene eklemine y├Ânelik egzersizler b├Âlge lenf ak─▒┼č─▒na katk─▒da bulunacakt─▒r. Ayr─▒ca b├Âlge kaslar─▒n─▒n kompanse etme kabiliyetini artt─▒r─▒r. Bedensel denge kompansasyonu i├žin gerekli g├Âr├╝lecek b├╝y├╝k-k├╝├ž├╝k kas gruplar─▒na ├Âzel egzersizler planlanmal─▒d─▒r. B├╝t├╝nsel bir yakla┼č─▒mla,┬á neden tespit edilerek uygulanacak ba┼čta n├Âralterapi olmak ├╝zere b├╝t├╝nsel tedaviler vertigo i├žin kal─▒c─▒ sonu├žlar olu┼čturacakt─▒r.

 

 

 

 

YAZARIN D─░─×ER YAZILARI