ě Ô NHN Akademi
< Geri

┼×iddetin Ac─▒mas─▒z Y├╝z├╝ ile Tan─▒┼čma An─▒ ve Sorgusu
Narsist ┼čiddeti psikolojik ┼čiddetin en esasl─▒ ┼čiddet t├╝r├╝n├╝ olu┼čturmaktad─▒r ve ├žok tipiktir.

Bet├╝l Uysal
Uzm. Klinik Psikolog, Aile Dan─▒┼čman─▒, Sosyolog
20:55 29-Jan-2021
NHN AKADEM─░


Aylin 36 ya┼č─▒nda ├ľzel ┼×irket M├╝d├╝r├╝

23 ya┼č─▒nda evlendim. E┼čim kibar, yumu┼čak huylu, d├╝r├╝st iyi bir adamd─▒ fakat karar alma ve uygulayama becerisi zay─▒f, ailesinin uyumunda ve g├╝d├╝m├╝nde oldu─ču i├žin anla┼čamad─▒k... Aram─▒zda k├╝lt├╝r fark─▒ da vard─▒. Biz daha ayd─▒n, onlar daha gelenek├ži idi... ├ço─čunlukla her ┼čeyi ben planlar, becerirdim. Evlili─čimde kendimi kad─▒n gibi onu da erkek gibi hissedemiyordum... Sonu├žta ayr─▒ld─▒k, bo┼čanma s─▒ras─▒nda ailesinin psikolojik ┼čiddetine maruz kald─▒─č─▒m bir s├╝re├ž de oldu...

Daha sonra kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒m ve tan─▒┼čt─▒─č─▒m adam g├╝├žl├╝ bir karakterdi. ─░┼činde ve Sosyal hayat─▒nda olduk├ža ├Âzg├╝veni y├╝ksek, ne istedi─čini bilen, kar┼č─▒ cinste do─čall─▒─č─▒ ├Ânemsedi─čini defalarca vurgulayan, sempatik ve m├╝tevaz─▒ ki┼čili─či, her g├╝n saat ba┼č─▒ aray─▒p yar─▒ arkada┼č yar─▒ fl├Ârt├Âz konu┼čmalar─▒ ile ve ciddi bir u─čra┼č vererek benim hayat─▒ma girmeyi ba┼čard─▒. "Hi├ž bir ili┼čkiye haz─▒r de─čilim derken bunu nas─▒l ba┼čard─▒n"? Diye sordu─čumda s─▒cac─▒k g├╝l├╝mser, aln─▒mdan ├Âper ve "i┼čim bu" derdi. ─░li┼čkimiz biraz ilerleyince "bu adam bu kadar s─▒cak davran─▒yor, ben de s─▒cak davranay─▒m ve kar┼č─▒l─▒─č─▒n─▒ sevgimi g├Âsteren jestlerle vereyim" dedim. ─░┼čte ne olduysa ondan sonra oldu ┼čimdi d├╝┼č├╝n├╝nce anl─▒yorum. O adam gitti yerine beni ince ince a┼ča─č─▒layan, yapt─▒─č─▒m her ┼čeyde bir kusur bulan, bana de─čer vermedi─čini g├Âsteren davran─▒┼člarda bulunan biri geldi. Soruyordum "Ne oldu sana, beni art─▒k be─čenmiyor musun? De─či┼čmemi mi istiyorsun? Ama sen beni b├Âyle sevmedin mi?..." ├ço─čunlukla cevap yok! Yan─▒t verse bile azarlayan ve a┼ča─č─▒layan ifadelerle "benim tek i┼čim sen misin? ├çal─▒┼č─▒yorum... Bu hafta ├žok yo─čunum... Sen tak─▒nt─▒l─▒s─▒n..." Arad─▒─č─▒m ├žo─ču zaman a├ž─▒lmayan telefonlar...

Vaka ├ľn Tan─▒: Narsist ┼čiddeti

Narsist ┼čiddeti psikolojik ┼čiddetin en esasl─▒ ┼čiddet t├╝r├╝n├╝ olu┼čturmaktad─▒r ve ├žok tipiktir.

Narsist hayat─▒nda yer almak istedi─či ki┼čiyi t├╝m beceri ve kurlar─▒ ile ku┼čat─▒r... Yerinden ve kadrosunun kendisine sa─člad─▒─č─▒ psikososyal avantajlardan emin olduktan sonra hayat─▒ndaki ki┼čiye "ben senden daha ├Âzel ve de─čerliyim" mesaj─▒n─▒ ├žok ├že┼čitli y├Ântemlerle vermeye ba┼člar. Buradaki narsist bazen kad─▒n e┼č, bazen erkek e┼č, bazen anne, baba, kar┼č─▒ taraf─▒n k├Âken ailesi... herkes olabilir.

Kar┼č─▒ cins ili┼čkilerinde narsist ki┼či, kendisine sa─članan duygusal ve sosyal konforu elde ettikten sonra portf├Ây├╝ne yeni hayranlar almak ├╝zere yeni yolculuklara ├ž─▒kacakt─▒r. Bu durumda kazan─▒lan partner taraf─▒ndan "├çok de─či┼čti... Benden so─čudu neden anlam─▒yorum? Neler oluyor? Art─▒k onun i├žin ├Ânemli ve de─čerli de─čilim..." sorgulamas─▒ yap─▒lmas─▒na neden olacakt─▒r.

─░nsan─▒ dramatik ya da trajik bir senaryonun ba┼črol oyuncusu yapan yaln─▒zl─▒k, de─čersizlik duygusu ve endi┼čedir. Bazen ne talihsizliktir ki, duygusal ba─članman─▒n en g├╝venli olmas─▒ gereken alan olan ailesi hissettirir ki┼čiye de─čersizlik duygusunu. Bazen k├╝lt├╝rel diren├ž ├žo─ču co─črafyalarda de─čerlilik ve benlik duygusunun geli┼čmesine izin vermez.

Hikaye ve kahraman─▒ hakk─▒nda "bu defa ├žok farkl─▒ ama..."duygusu ya┼čatsa da, hik├óyenin sonu bir ├Ânceki sonun duygu ve sorgu durumuna ├ž─▒kar─▒r ba┼črol├╝.

Ne ├žok istek... Ne ├žok ├Âzlem... Ne ├žok yoksunluk... Ne ├žok k├╝lt├╝rel ve genetik aktar─▒m... Ne ├žok sevilme gereksinimi... Ne ├žok umursanmak ihtiyac─▒... Ne ├žok cinsel onaylanma gereksinimi var. Bu dramatik ve bazen trajik senaryonun ba┼č rol├╝ olmaktan sorumlu kim bilir?

Bunu fark etmedi─či s├╝rece ki┼či ayn─▒ ya da benzer patolojik ili┼čkiler olgusunun ba┼črol├╝n├╝ ├╝stlenen olma ger├že─či ile kar┼č─▒ kar┼č─▒ya kalmaya devam edecektir. ├ťstelik ├žo─ču zaman ger├že─či de─čerlendirme yetisinin de bozulmaya ba┼člamas─▒ ├žok ola─čan gibi g├Âr├╝nse de, kendisi ile ├želi┼čti─čini fark etti─činde bir de kendilik de─čeri sorunsal─▒ onu depresif yapacakt─▒r.

Narsist ┼čiddeti d─▒┼č─▒nda, bir realite de var ki o da, pek ├žok ili┼čkinin dramatik / trajik boyutunun cicim aylar─▒ bitince ba┼člamas─▒d─▒r. Cicim aylar─▒ diye ifade edilen d├Ânem tamamen ger├žektir asl─▒nda. Orada ya┼čan─▒lan ve hissedilen duygulan─▒m hormonlar─▒n aktivasyonu ile olmaktad─▒r. Bu duygulan─▒mdan sorumlu ba┼čl─▒ca hormonlar dopamin ve oksitosin olmakla birlikte bu hormonlar, beraberinde bir├žok n├Ârotransmitterin salg─▒lanmas─▒n─▒ tetikleyen bir s├╝re├ž ba┼člat─▒r. Bu s├╝recin hormonal etki alan yo─čunlu─čunun 6 ay ila 1-1,5 y─▒l devam etti─či biliniyor ve ki┼činin sanki bir uyar─▒c─▒ madde alm─▒┼č gibi, ayaklar─▒ yerden kesilip, nabz─▒n─▒n h─▒zland─▒─č─▒, mutluluktan (de─čil asl─▒nda hazdan! Dopamin etkisi ile) u├žtu─ču hissi do─črudur. Hen├╝z ili┼čkide fazla yol katedilmemi┼č olmas─▒ ve zaman─▒n getirdi─či ba┼č edilmesi gereken etkenlerle kar┼č─▒la┼č─▒lmam─▒┼č olmas─▒ da dejenere olman─▒n yans─▒tt─▒─č─▒ y─▒pranmalar─▒ hissettirmedi─činden, fanteziler i├žinde kaybolur gider hik├óyenin ba┼črol kahraman─▒. Bu a┼čama ili┼čkinin, daha sonralar─▒ genellikle hep ├Âzlenen ve hep geri gidilmek istenen yeridir.

Hik├óyenin dramatik/trajik k─▒sm─▒ ise genellikle hormonlar─▒n patlatt─▒─č─▒ cicim aylar─▒ndan sonra ba┼člar.

Eninde sonunda enerji de─či┼čmeye ba┼člar (hormonlar fabrika ayarlar─▒na geri d├Âner).

Narsist ┼čiddetinde ise bu a┼čamada kad─▒n─▒n hissettikleri ve kad─▒na hissettirilen farkl─▒d─▒r.

Kad─▒n adam─▒n de─či┼čmeye ba┼člad─▒─č─▒n─▒ g├Âzlemler. ─░├žinde bulundu─ču duygu durumunu ve kendisine hissettirileni bazen ani bir karanl─▒k, bazen de a─čr─▒l─▒ bir y├╝rek s─▒z─▒s─▒ bazen ufalanan hayallerin k─▒r─▒kl─▒─č─▒ ├žo─čunlukla da de─čersizlik duygusu olarak hisseder ve tan─▒mlar. Kimi zaman da kap─▒s─▒n─▒ hunharca k─▒r─▒p i├žeri giren adam─▒n ayak sesleriyle irkilir. D├╝┼č├╝n├╝r kad─▒n!

├ľyle ki, normalde kendisinin bilin├žsizce otomatik olarak koymu┼č oldu─ču s─▒n─▒r─▒ a┼čarak kap─▒s─▒n─▒ c├╝retkarca k─▒rm─▒┼č ve alan─▒na girmi┼č, kad─▒n─▒n hayat─▒na monte olmu┼č adama ne oldu da birden de─či┼čti? (en az─▒ndan ├Âyle g├Âr├╝n├╝yordu!) Kad─▒n bu c├╝reti sevgi ile ili┼čkilendirmi┼čti oysaki.

Bir vaka ├žal─▒┼čmamda kendisini k─▒skanan, sahiplenen adam─▒n duygular─▒n─▒n ger├žekli─čini sorgulamaya ba┼člayan kad─▒n; "sen benimsin ben de seninÔÇÖ' k─▒l─▒c─▒n─▒ tepesinde g├Âr├╝yor ama bunun nas─▒l oldu─čunu, buralara nas─▒l geldi─čini fark etmedi─čini s├Âyl├╝yordu. Marifet ehlinin bir narsist oldu─čunu bilmeden ve ayn─▒ zamanda hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒na u─čramadan, o kap─▒y─▒ ├Âylece k─▒r─▒p kendinde bunu hak g├Âren c├╝rete nas─▒l izin verdi─čini sorgulamakt─▒r!

Buldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ ten uyumunu! Buldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ ruh e┼čini! Buldu─čunu d├╝┼č├╝nd├╝─č├╝ kendini kad─▒n olarak hissettiren adam─▒! kaybetti─čini g├Ârd├╝─č├╝ an her ┼čeyin bitti─čini d├╝┼č├╝nen kad─▒n bilmez ki asl─▒nda sadece bir erkek de─čildi kaybetti─či! ├çocuklu─čunda kar┼č─▒lanmayan ihtiya├žlar─▒n─▒ da projekte etti─či beklentisel duygusal dinamikler deposuydu kaybetti─či. Hormonal bir s├╝rece ne ├žok anlam y├╝kledi ve bu s├╝re├žte ger├žekten bu anlamlar─▒n kar┼č─▒l─▒k g├Ârece─čine de inand─▒. ─░nanmamak zor tabi, her ┼čeyin bu kadar s─▒cac─▒k ve m├╝kemmelli─činde ├Âyle de─čil mi?

Daha sonralar─▒ kendilik de─čerini ve hatta kendini yok etmeye ├žal─▒┼čan bu adamdan ayr─▒lamamas─▒n─▒n nedeni ger├žekten sevgi midir? Yaln─▒zl─▒k korkusu mudur? Al─▒┼čkanl─▒k m─▒d─▒r? Yoksa kendi anormalini normalle┼čtiren zihninin kendisine bir oyunu mudur? Ya da ger├žekten ruh e┼či olmas─▒ m─▒d─▒r?

A┼čka ac─▒ bula┼č─▒r mutlak. ├ç├╝nk├╝ romantik a┼čk gizemle beslenir ve incelendi─činde ufalanm─▒┼č bir toz ┼čeklinde da─č─▒l─▒r. Sa─čl─▒kl─▒ olan─▒ ise, bir ili┼čkinin i├žinde ki┼činin her evrede kendisini iyi hissedebilme halidir.

Sa─čl─▒ks─▒z ili┼čkiler ├Âr├╝nt├╝s├╝ incelendi─činde ├Âzellikle ┼čiddete maruz kalan taraf─▒n bir s├╝re de olsa kar┼č─▒l─▒kl─▒ ba─č─▒ml─▒l─▒─ča davetiye ├ž─▒karm─▒┼č oldu─čunu fark etmedi─čini g├Âzlemleyebiliyorsunuz. Bunu fark edebilmekle ba┼člayan terap├Âtik yolculuk, ba─č─▒ml─▒l─▒ktan ├Ânce ki┼činin hangi gereksinimlerle neye ne kadar izin verdi─čini, nelerden ├Âzg├╝rle┼čemedi─čini anlayabilmesine kadar gidiyor.

├ľzg├╝rl├╝k tabi ki de insan─▒n kendi se├žimlerinden, eylemlerinden, kendi ya┼čam durumundan sorumlu olmay─▒ anlatan terim olsa da, ├Âzg├╝rl├╝k insan─▒n sadece ya┼čam se├žimlerinin sorumlulu─čunu ├╝stlenmesini gerektirmekle kalmaz, ayn─▒ zamanda de─či┼čimin iradeye dayal─▒ bir eylem oldu─čunun da kabul edilmesini ifade eder. Ancak iradenin efektifli─či, g├╝n├╝n sonunda kendilik de─čerinin g├╝├žl├╝l├╝─č├╝ ile ├žal─▒┼čacakt─▒r.

Bu durumda ┼čiddetin ba┼člang─▒├ž noktas─▒ sanki ki┼činin kendine nelerin yap─▒lmas─▒na hangi y├Ântemlerle, hangi do─črularla, hangi yanl─▒┼člarla, bilin├žli ya da bilin├žsiz izin verdi─či ile ilgilidir. B├Âylece ┼čiddeti uygulayan m─▒d─▒r ┼čiddet ehli, uygulatan m─▒?

─░nsan─▒n en ac─▒mas─▒zca h─▒rpalad─▒─č─▒, en sayg─▒s─▒z, en sevgisiz oldu─ču ki┼činin yine kendisi oldu─ču ger├že─čiyle y├╝zle┼čti─či yerin zorlu bir co─črafya oldu─čunu d├╝┼č├╝nm├╝┼č├╝md├╝r her zaman.├ť┼č├╝t├╝r oras─▒ ve hatta bazen dondurucu bile olabilir kendi ┼čiddetine maruz kald─▒─č─▒ alan. Bu zorlu co─črafyada, s─▒cac─▒k bir kahve e┼čli─činde fark─▒ndal─▒kl─▒ bir y├╝zle┼čme ise ├╝┼č├╝tmeyecek, belki de┬á s─▒cak┬á yumu┼čak bir ├Ârt├╝ etkisi ile ├╝zerine al─▒p, rehabilite edecektir insan─▒... Kim bilir?┬á Sevgimle...

Uzm. Klinik Psikolog, Aile Dan─▒┼čman─▒, Sosyolog Bet├╝l Uysal

YAZARIN D─░─×ER YAZILARI