ě Ô NHN Akademi
< Geri

Hava Durumu ve Kas ─░skelet Sistemi A─čr─▒lar─▒ Aras─▒nda ─░li┼čki Var M─▒d─▒r?
ÔÇśDizlerim a─čr─▒maya ba┼člad─▒ m─▒ bilirim ben ya─čmur ya─čaca─č─▒n─▒!ÔÇÖ

Uzm. Dr. H├╝ma B├Âl├╝k ┼×enlik├ži
Fiziksel T─▒p ve Rehabilitasyon Uzman─▒
19:04 09-Feb-2021
NHN AKADEM─░


ÔÇśDizlerim a─čr─▒maya ba┼člad─▒ m─▒ bilirim ben ya─čmur ya─čaca─č─▒n─▒!ÔÇÖ

ÔÇśNormalde hi├ž a─čr─▒m─▒yor ama so─čukta kald─▒─č─▒m zaman kollar─▒m k├Âk├╝nden a─čr─▒maya ba┼čl─▒yorÔÇÖ

Genelde 60 ya┼č ├╝st├╝ hastalar─▒m─▒zdan ├žok duydu─čumuz s├Âzler bunlar. Peki, b├╝t├╝n bunlar─▒n bilimsel bir a├ž─▒klamas─▒ var m─▒? Ger├žekten de hava durumu ile ili┼čkili olabilir mi baz─▒ kas iskelet sistemi a─čr─▒lar─▒?

─░nsan v├╝cudunu temel fizik kurallar─▒na uydurdu─čumuz zaman baz─▒ eklem a─čr─▒lar─▒ ve kas iskelet sistemi a─čr─▒lar─▒n─▒n hava bas─▒nc─▒ ve nem varl─▒─č─▒ gibi durumlardan etkilenebilece─čini g├Âr├╝r├╝z. ├ç├╝nk├╝ eklemler i├ži s─▒v─▒ dolu eklem zar─▒yla ├ževrili yap─▒lard─▒r, dolay─▒s─▒yla hava bas─▒nc─▒ndan bu s─▒v─▒ dolu balonlar─▒n etkilenmesi normaldir ancak baz─▒ bilimsel veriler ├želi┼čkili sonu├žlar veriyor.

Bu varsay─▒mla ilgili ilk veriler yakla┼č─▒k 150 y─▒l ├Âncesine dayan─▒yorÔÇŽ 19. Y├╝zy─▒l─▒n sonunda yay─▒nlanan vaka bildirimlerinde daha ├Ânceden baca─č─▒ kesilmi┼č bir hastan─▒n olmayan baca─č─▒n─▒n yerinde hissetti─či a─čr─▒lar─▒n hastaya f─▒rt─▒na tahminlerini bile yapt─▒rabildi─či s├Âyleniyor. Peki, ger├žekten kas iskelet sistemi a─čr─▒lar─▒nda hava durumu, bas─▒n├ž nem ili┼čkisi veya hava s─▒cakl─▒─č─▒n─▒n ne gibi etkileri vard─▒r?

Daha ├Ânce yap─▒lan ├žal─▒┼čmalarda kire├žlenmeye ba─čl─▒ a─čr─▒lar─▒n so─čukta artt─▒─č─▒ ortaya konmu┼č ancak bu mekanizmalar tam olarak anla┼č─▒lamam─▒┼čt─▒r. Benzer ┼čekilde kire├žlenmeye ba─čl─▒ ortopedik eklem protezi operasyonu ge├žiren hastalarda geli┼čen a─čr─▒lar─▒n da so─čuk hava ile ili┼čkili oldu─ču belirtilmi┼čtir. Bu nedenle fizik tedavi programlar─▒nda baz─▒ istisnai durumlar hari├ž bu hastalar─▒n tedavisinde s─▒cak uygulamalar─▒ s─▒k├ža kullan─▒yoruz ve hatta hastalara kapl─▒calar─▒ ├Âneriyoruz. Hastalar─▒ fizik tedavi sonras─▒ eve u─čurlarken de kire├žlenme olan b├Âlgelerini s─▒cak tutmas─▒n─▒ s├Âyl├╝yoruz.

Beyin v├╝cutta kabaca bir├žok sistemi y├Âneten ve sinirsel a─člar sa─člayan bir organd─▒r. Beyinde a─čr─▒ hassasiyeti dedi─čimiz bir tak─▒m sinyal bozukluklar─▒ geli┼čmi┼č hastalarda kimi zaman herhangi bir doku hasar─▒ olmadan da a─čr─▒ alg─▒s─▒ geli┼čebiliyor. Genel olarak beyinde bu tarz bir bozukluk geli┼čtiren hastalar hava durumu ile ili┼čkili kas iskelet sistemi a─čr─▒lar─▒na daha yatk─▒n oluyorlar. ├çevremizde bir├žok kez rastlam─▒┼č─▒zd─▒r, eklem operasyonu ge├žirip a─čr─▒lar─▒ ge├žmeyen hatta daha ├žok artan hastalar da bu gruba giriyor ne yaz─▒k ki.

Pek ├žok hastam─▒zdan ├Âzellikle gelen istekler ├╝zerine hava durumu ile ili┼čkili a─čr─▒lar─▒ fibromiyalji dedi─čimiz kas romatizmas─▒ olan hastalarda da tart─▒┼čmak istiyorum. Bildi─čimiz ad─▒yla iyi huylu kas romatizmas─▒ hastal─▒─č─▒ genel n├╝fusta %2 iken kad─▒nlarda bu oran %10ÔÇÖlara kadar ├ž─▒kabiliyor. Olu┼čmas─▒nda bir├žok fakt├Âr├╝n etkili oldu─ču kas romatizmas─▒ hastal─▒─č─▒nda nedenlerden bir tanesi de bu bahsetti─čimiz beyindeki sinyalizasyon bozuklu─čudur, ba┼čka bir deyi┼čle a─čr─▒y─▒ durdurucu mekanizmalar─▒n iyi ├žal─▒┼čmay─▒p, aksine a─čr─▒ olu┼čturan mekanizmalar─▒n ate┼člendi─či sinyal iletim bozukluklar─▒d─▒r. Kas romatizmalar─▒ genelde kronikle┼čme e─čilimindedir. Ki┼činin g├╝nl├╝k ya┼čam aktivitelerini engelleyen a─čr─▒ ve zaman zaman hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒klar─▒ mevcuttur. ├ťstelik bu a─čr─▒lar sadece kas iskelet sistemi ile s─▒n─▒rl─▒ kalmay─▒p ba┼č a─čr─▒s─▒, kar─▒n a─čr─▒s─▒ ve a─čr─▒l─▒ adet g├Ârme olarak da kendini g├Âstermektedir. Pekala, bu iyi huylu kas romatizmas─▒ yani fibromiyalji hastalar─▒n─▒n havalarla aras─▒ nas─▒ld─▒r? Yap─▒lan ├žal─▒┼čmalar genelde bu hasta grubunun a─čr─▒lar─▒n─▒n hava durumu ile ili┼čkili olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyl├╝yor, ancak baz─▒ ├žal─▒┼čmalarda bu hastal─▒─č─▒n kronikle┼čme safhas─▒nda baz─▒ hastalarda hava durumu ile ili┼čkili a─čr─▒lar olabilece─či de ortaya konmu┼č.

Gelelim iltihapl─▒ romatizma hastalar─▒n─▒n hava durumu ile ili┼čkili a─čr─▒lar─▒naÔÇŽ ─░ltihapl─▒ romatizmalar bildi─čimiz gibi v├╝cutta bir├žok eklemi etkileyen, bir├žok eklemde a─čr─▒l─▒ ┼či┼člikler ve hareket k─▒s─▒tl─▒l─▒klar─▒ olu┼čturan hastal─▒klard─▒r. Eklemdeki bu iltihapl─▒ ┼či┼člikler eklem i├ži bas─▒nc─▒ da etkileyece─činden ├Âzellikle bu hastal─▒klarda hava durumu nem veya bas─▒n├ž de─či┼čikliklerinden etkilenmeyi daha ├žok bekliyoruz.

Kan─▒tlanm─▒┼č olan bilgiler ─▒┼č─▒─č─▒nda ortaya konan ┼ču ki iltihapl─▒ romatizma hastalar─▒nda ├Âzellikle k─▒┼č aylar─▒nda neme ba─čl─▒ olarak eklem hassasiyetinde art─▒┼č olabiliyor, ancak di─čer mevsimlerde herhangi bir farkl─▒l─▒k g├Ârmeyi beklemiyoruz.

Bir di─čer merak edilen konu ise hava durumlar─▒n─▒n f─▒t─▒k kaynakl─▒ bel ve boyun a─čr─▒lar─▒na olan etkisidir. Yap─▒lan ├žal─▒┼čmalara g├Âre hava durumlar─▒ ve ortam s─▒cakl─▒─č─▒ direk olarak f─▒t─▒k b├╝y├╝kl├╝─č├╝ ya da f─▒t─▒─č─▒n sinir ├╝zerine olan bas─▒s─▒ ├╝zerine herhangi bir etkide bulunmamaktad─▒r. Ancak f─▒t─▒k nedenli olsa bile bel ve boyun a─čr─▒lar─▒na katk─▒da bulunan bir├žok etken vard─▒r. Bunlar ki┼činin ya┼č─▒na ba─čl─▒ olu┼čan kire├žlenme durumlar─▒, kas spazm─▒ ve hatta oradaki ba─člar─▒n bozukluklar─▒ bile say─▒labilir. Hava durumlar─▒ veya ortam s─▒cakl─▒─č─▒ da i┼čte bu a─čr─▒lar─▒ bu ┼čekilde etkiler yani mesela so─čuk nedeniyle tetiklenmi┼č kas spazm─▒ ki┼čilerde mevcut f─▒t─▒k nedenli a─čr─▒y─▒ art─▒racakt─▒r. O y├╝zden f─▒t─▒k a─čr─▒l─▒ hastalarda da kas spazm─▒n─▒ ├ž├Âzme ├Âzelli─či oldu─ču i├žin s─▒cak uygulamalar a─čr─▒y─▒ rahatlat─▒yor. Onun d─▒┼č─▒ndaki hava bas─▒nc─▒ veya havadaki nem oran─▒ gibi konularda f─▒t─▒k a─čr─▒lar─▒ i├žin kan─▒ta dayal─▒ olarak g├Âsterebilece─čimiz bilgilere ne yaz─▒k ki sahip de─čiliz.

Genel olarak diyebiliriz ki, akut alevli iltihapl─▒ romatizma d├Ânemleri hari├ž kas iskelet sistemi rahats─▒zl─▒klar─▒n─▒z i├žin s─▒ca─č─▒ ve normal nem dengesi olan yerlerde ya┼čamay─▒ tercih ediniz, bol egzersiz yapmay─▒ ihmal etmeyiniz ve dengeli besleninizÔÇŽ Ho┼č├žakal─▒nÔÇŽ

YAZARIN D─░─×ER YAZILARI