ě Ô NHN Akademi
< Geri

├ça─č─▒m─▒z─▒n ├ľnemli Bir Sorunu; Alerji

Dr. H├╝seyin Nazlikul, M.D., PhD.
Reg├╝lasyon T─▒bb─▒ Uzman─▒
12:36 17-Feb-2021
NHN AKADEM─░


Mevsimsel alerjiler, halk aras─▒nda bahar alerjisi olarak da bilinir. Mevsimsel alerjilere, ├Âzelikle bahar aylar─▒nda bitkiler taraf─▒ndan sal─▒nan polenler sebep olur.

Genellikle ilkbaharda ba┼člar, k─▒┼ča kadar devam eder. Yaz aylar─▒nda ├žimen poleni alerjileri,┬ásonbaharda ise yabani ot poleni alerjileri daha s─▒k ┬ág├Âr├╝l├╝r. Hastalarda bu polenlerden hangisine kar┼č─▒ alerjik hassasiyet varsa o sezonda alerjik reaksiyonlar─▒ g├Âsterirler.

Alerjik reaksiyonlar hastalarda alerjik ast─▒m olarak g├Âr├╝l├╝r. Nefes darl─▒─č─▒, ├Âks├╝r├╝k, g├Â─č├╝ste s─▒k─▒┼čma hissi, h─▒r─▒lt─▒ gibi ┼čik├óyetlere neden olur. Bu mevsimler d─▒┼č─▒nda ast─▒m hastalar─▒ genellikle daha rahatt─▒rlar. Alerjik nezle denen, halk aras─▒nda saman nezlesi olarak bilinen bir alerji t├╝r├╝ daha vard─▒r. Bu hastalarda hangi polene alerjisi varsa o mevsimde nezle, hap┼č─▒r─▒k, burun ak─▒nt─▒s─▒, burun t─▒kan─▒kl─▒─č─▒, burunda ka┼č─▒nma, g├Âzlerde ka┼č─▒nt─▒, k─▒zar─▒kl─▒k, damakta ve bo─čazda ka┼č─▒nt─▒, ├Âks├╝r├╝k ┼čik├óyetleri g├Âr├╝l├╝r.

Bu ┼čik├óyetler hastalar─▒ hayat─▒ndan bezdirecek kadar ┼čiddetli olabilir. Ayr─▒ca ┬áhastalarda deri alerjileri yani kurde┼čen, ├╝rtiker ve anjio ├Âdem g├Âr├╝lebilir.

G├╝n├╝m├╝zde ├žo─ču ki┼či genetik olarak alerjilere yatk─▒nd─▒r. Egzama, ast─▒m ya da alerjik rinit olarak kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kan bu durumlara atopi denir. Son zamanlarda nedenini kesin olarak tespit edemedi─čimiz atopik hastal─▒klar s─▒kl─▒kla kar┼č─▒m─▒za ├ž─▒kmaktad─▒r.

B├╝y├╝me ├ža─č─▒ndaki pek ├žok ├žocuk tekrar eden enfeksiyon hastal─▒klar─▒na yakalanmaktad─▒r. ├ç├╝nk├╝ immun sistem yeteri kadar bu durumlar ile sava┼čamamakta ve alerjenlere kar┼č─▒ yeterli immun cevab─▒ olu┼čturamamaktad─▒r.

Olas─▒ sebepler ┬á├ževre kirlili─či, g─▒dalarda, ila├žlarda ve ev bak─▒m ├╝r├╝nlerinde kullan─▒lan kimyasallar─▒n artmas─▒, sezeryan ile do─čumlar─▒n artmas─▒d─▒r. ┬áBa─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi i├žin sa─čl─▒kl─▒ bir ba─č─▒rsak floras─▒n─▒n olu┼čmas─▒ elzemdir. Oysa sezaryen ile do─čan bebeklerde ba─č─▒rsak floras─▒ yeteri kadar geli┼čmez. Ayr─▒ca ├žocukluk d├Âneminde antibiyotik t├╝ketiminin artmas─▒ da alerji olu┼čumunu ┬ákolayla┼čt─▒r─▒r. ┬áSebep her ne olursa olsun g├╝n├╝m├╝zde daha fazla insan alerjilerden etkilenmektedir. ┬á

Alerji nedir?

Alerji v├╝cut i├žin yabanc─▒ olan maddelere kar┼č─▒ artm─▒┼č bir reaksiyondur. Egzema, allerjik ast─▒m, ├╝rtiker, allerjik rinit┬á bir d─▒┼č uyaran ┬átaraf─▒ndan ortaya ├ž─▒kar─▒l─▒r. En s─▒k kar┼č─▒la┼č─▒lan alerjenler ev tozu, polenler, kedi ve k├Âpek gibi evcil┬á hayvanlar─▒n t├╝yleri, s├╝t ve yumurta gibi g─▒da maddeleridir.

Alerjik ki┼čilerde ┬áimmun sistem bedene giren yabanc─▒ maddeye ├Âzel bir antikor (IgE) ├╝retir. Kan h├╝crelerinden histamin ve di─čer pek ├žok madde sal─▒n─▒r ve alerjik reaksiyon ile semptomlar ortaya ├ž─▒kar. Bu reaksiyon alerjen maddenin solunum, sindirim, kan yolu ile al─▒nmas─▒ ya da cilde, g├Âzlere ya da hava yoluna temas─▒ ile ortaya ├ž─▒kabilir. Orta d├╝zeyli reaksiyonlarda ka┼č─▒nt─▒ ya da k─▒zar─▒kl─▒k ortaya ├ž─▒karken ciddi reaksiyonlarda anafilaksiye varan ciddi semptomlar ortaya ├ž─▒kabilir.

Alerjik nezle tan─▒s─▒ olduk├ža ┬ákolayd─▒r:

Bu konuyla ilgilenen uzmanlar hastay─▒ g├Âr├╝r g├Ârmez ┬áalerjik nezlesi oldu─čunu anlayabilirler. ┬áBu hastal─▒kta ├žok tipik bulgular saptan─▒r.

ADENO─░D Y├ťZ
Y├╝zleri uzundur, ├╝st ├ženeleri dard─▒r, alt ├ženeleri ise geriye do─črudur; elmac─▒k kemikleri daha az belirgindir. A─č─▒z s├╝rekli a├ž─▒kt─▒r. Burun ka┼č─▒nmaktan dolay─▒ k─▒rm─▒z─▒d─▒r.

AKT─░V─░TE
Alerjisi olan hastalar, ├Âzellikle de ├žocuklar ├žok hareketlidir.

ALLERJ─░K SELAM
El ayas─▒ y├╝ze dayanarak burun ucu kald─▒r─▒larak hem burun ka┼č─▒n─▒r ve hem de k─▒sa s├╝re de olsa rahat nefes al─▒n─▒r. Bu hareketi uzun s├╝re (en az 2 y─▒l) yapanlarda burnun yukar─▒ya do─čru k─▒vr─▒l─▒r. buna supratip ├žizgisi denir.

Y├ťZ ├çARPITMA
Baz─▒ hastalar ise, burun ucunu hareket ettirmek, burun deli─činin birini a├žmak i├žin ├╝st dudak ve y├╝z├╝n orta 1/3ÔÇ▓├╝n├╝ bir tarafa ├žekerek buru┼čtururlar.

G├ľZLER ALTINDA MOR HALKALAR
Alt g├Âz kapaklar─▒n─▒n alt─▒nda koyu halkalar vard─▒r, burundaki kanlanmaya ba─čl─▒ olarak g├Âz ├ževresindeki toplardamarlarda kan birikimi nedeniyle olur. Tedavi olmayan hastalarda ├Âm├╝r boyu kal─▒c─▒d─▒r. Baz─▒ alerjik ├žocuklarda ise alt g├Âz kapa─č─▒nda yar─▒m ay ┼čeklinde k─▒r─▒┼č─▒kl─▒klar g├Âr├╝l├╝r.

─░PEKS─░, UZUN K─░RP─░KLER
Kirpikler ipeksi, uzun ve d├╝zensizdir.

KIZARMI┼× G├ľZLER
G├Âzler k─▒zar─▒kt─▒r, g├Âzya┼č─▒ salg─▒s─▒ artar. G├Âz kapaklar─▒n─▒n ┬ái├žinde veya k├Â┼čelerinde salg─▒lar (├žapak) birikir.

TAM KAPANMAYAN A─×IZ
A─č─▒z genellikle hafif├že a├ž─▒kt─▒r. A─č─▒z k├Â┼čelerinde ├žatlaklar vard─▒r. Damak┬á ├žukuru artar. Alt ├žene geli┼čimi azd─▒r ve ├žene geriye do─črudur. Di┼člerde ├žarp─▒kl─▒klar g├Âr├╝lebilir; ┬ádi┼č ├ž├╝r├╝kleri daha s─▒kt─▒r.

BURUN
Burun deliklerinin ├ževresi k─▒zar─▒kt─▒r. Burun i├žinde kabuklanmalar g├Âr├╝l├╝r. Normal burun zar─▒ taze kesilmi┼č karpuz g├Âr├╝n├╝m├╝ndedir. Alerjik ki┼čilerde , renk daha soluk ve mavimsidir.

YATAR YATMAZ SAÇ DİPLERİ TERLEYEN ÇOCUKLAR
┼×imdiye kadar g├Ârm├╝┼č oldu─čum alerjik ├žocuklarda, dikkatimi ├žeken ├Âzelliklerden biri ├Âzellikle geceleri ba┼č, boyun ve sa├ž diplerinin terlemesidir. Terleme, genellikle ├žocuk yatar yatmaz ba┼člar sonras─▒nda ge├žer.

D─░┼× GICIRDATMA: Di┼č g─▒c─▒rdatma alerjik ├žocuklarda ├╝├ž kat fazla g├Âr├╝l├╝r. Di┼č g─▒c─▒rdatma, saman nezlesi, sin├╝ziti, burun kemi─či e─črili─či, burun polipleri olanlarda daha s─▒kt─▒r. Bunlar ├žocuklar geceleri a─č─▒z a├ž─▒k yatar, horlar ve salyalar─▒ akar. Bu ├žocuklarda kulak a─čr─▒s─▒ ve kulak iltihaplar─▒ ├žok s─▒k t─▒r.

Di┼č g─▒c─▒rdatmalar─▒n, ├Âstaki borusu mukozas─▒ndaki ├Âdemin neden oldu─ču ┬áorta kulakta olu┼čan┬á negatif bas─▒nca ┬ába─čl─▒ bir refleks olarak geli┼čti─či d├╝┼č├╝n├╝lmektedir.

TEDAV─░ YAKLA┼×IMLARI

Modern ve konvansiyonel t─▒pta antihistaminikler ve steroid ila├žlar kullan─▒l─▒r. Bu tarz ila├žlar─▒n yenileri devaml─▒ piyasaya ├ž─▒kmakta ve bu tarz ila├žlara g├╝n ge├žtik├že talep artmaktad─▒r. Bu ila├žlar olduk├ža faydal─▒d─▒r, fakat sedasyona neden olurlar, d├╝zenli kulan─▒m gerektirirler ve baz─▒ ki┼čilerde etki beklenenden daha azd─▒r.

Alerjik semptomlar─▒ bask─▒lamak yerine alerjenlerle ba┼ča ├ž─▒kmak i├žin bedenin savunma sistemini uyaran yakla┼č─▒mlar daha etkilidir. ┬á

Son y─▒llarda ki┼čiye uygun a┼č─▒lar ile mevsimsel alerjiler tedavi edilmektedir.

Alerjide ki┼činin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin zay─▒flamas─▒ as─▒l nedenlerdendir. Anti histaminik ler ve kortizon sorunu ortadan kald─▒rmaktan daha ├žok ki┼činin ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini bask─▒lar. Oysa ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemini g├╝├žlendirmek gerekmektedir. ┬á

Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sisteminin g├╝├žl├╝ olmas─▒ i├žin ba─č─▒rsak floras─▒n─▒n sa─čl─▒kl─▒ olmas─▒ gerekir. Bunun i├žin ├Âncelikle bir hekime ba┼čvurmak gerekir. Ba─č─▒rsak floras─▒ analiz edilir, besinlere kar┼č─▒ alerjiler tespit edilir, hormonal yap─▒ incelenir, mineral ve vitaminler d├╝zeyleri ve antioksidan kapasite de─čerlendirilir.

K─▒sacas─▒ alerjik hastal─▒klar kader de─čildir ve ├Âm├╝r boyu ila├ž kullan─▒lmas─▒ gerekmez. Ki┼činin alerjik oldu─ču madde kolayca tespit edilebilmektedir. Bedende biriken ve uzakla┼čt─▒r─▒lamayan y─▒k─▒m ├╝r├╝nleri veya toksinler alerji geli┼čimini kolayla┼čt─▒r─▒r. Alerjik hastal─▒klarda ba┼čar─▒ i├žin baz─▒ kuralar vard─▒r. Ba─č─▒┼č─▒kl─▒k sistemi g├╝├žlendirilmelidir, ba─č─▒rsak floras─▒ d├╝zenlenmelidir, alerjenlerden uzak durulmal─▒d─▒r, mineral ve vitamin eksiklikleri d├╝zeltilmelidir ve hormonal d├╝zensizlikler tedavi edilmelidir daha fazla bilgi i├žin buradan ula┼čabilirsiniz.

YAZARIN D─░─×ER YAZILARI