ě Ô NHN Akademi
< Geri

Fizyoterapi ve Rehabilitasyonda Fasiyal Distorsiyon Model Uygulamas─▒
Fasiyal distorsiyon modeli (FDM), hemen hemen her kas-iskelet hasar─▒n─▒n (ve ayr─▒ca bir├žok n├Ârolojik ve t─▒bbi durumun) altta yatan etiyolojisinin, v├╝cudun konnektif dokular─▒ndaki (fasiyal bantlar, ba─člar, tendonlar, retinakula vb.) alt─▒ spesifik patolojik de─či┼čikli─čin bir veya daha fazlas─▒ndan olu┼čtu─ču d├╝┼č├╝n├╝len anatomik bir perspektiftir.

Fzt. U─čur Durmaz
Fizyoterapist
15:44 18-Mar-2021
NHN AKADEM─░


Bu model sadece ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ bir ┼čekilde etkili manip├╝latif tedavilere izin vermiyor, kas ├žekmeleri, k─▒r─▒klar ve donuk omuz gibi ├že┼čitli rahats─▒zl─▒klara y├Ânelik tedavilere de olanak tan─▒yor. Ayr─▒ca tedavideki sonu├žlar─▒ objektiftir, ├Âl├ž├╝lebilirdir ve tedaviye cevap hemen ortaya ├ž─▒kabilir. Klasik t─▒ptaki tedavilerden fark─▒na bir ├Ârnek vermek gerekirse; hasar g├Âren ba─člar─▒n iyile┼čebilmesi i├žin burkulan bir ayak bile─činin dinlendirildi─či ortopedik modelin aksine, FDM yakla┼č─▒m─▒nda kaps├╝l, ligamentler veya ├ževre fasyan─▒n spesifik anatomik bozulmalar─▒ fiziksel olarak tersine ├ževrilir. Hastan─▒n a─čr─▒s─▒ kalmad─▒─č─▒nda ve ba─č─▒ms─▒z hareket edebildi─činde ortopedik re├žetelere ( dinlenme, buz, kompresyon, elevasyon, antiinflamatuvar ila├žlar, splint, kanedyen vb.) gerek kalmaz. FDM bozulan fasyal yap─▒lar─▒n eski haline d├Ând├╝r├╝lmesi gerekti─čini ifade eder.

FDM'nin manip├╝latif uygulamas─▒nda anlaml─▒ bir te┼čhis i├žin her yaralanma belirli modeller ├╝zerinden d├╝┼č├╝n├╝l├╝r ve anlaml─▒ bir tan─▒ olu┼čturmak i├žin ├Âznel ┼čikayetler, beden dili, yaralanma mekanizmas─▒ ve objektif bulgular bir araya getirilir. Alt─▒ ana fasiyal distorsiyon tipi vard─▒r. Bunlar;

Triggerband - bozuk bantl─▒ fasyal doku,

Herniated (F─▒t─▒kla┼čm─▒┼č) Tetik Nokta- Fasiyal d├╝zlemden anormal doku ├ž─▒k─▒nt─▒s─▒,

Kontinium (S├╝rekli) Distorsiyon- ba─č, tendon veya di─čer ba─č dokusu ve kemik aras─▒ndaki ge├ži┼č b├Âlgesindeki de─či┼čimler,

Folding Distorsiyon- fasiyal d├╝zlemin ├╝├ž boyutlu de─či┼čimi,

Silindir Distorsiyon- silindirik fasiyal halkalar─▒n ├╝st ├╝ste binmesi ,

Tektonik Fiksasyon- fasiyal y├╝zeylerin kayma kabiliyetindeki de─či┼čikliktir.

FDM yakla┼č─▒m─▒na g├Âre a─čr─▒n─▒n kayna─č─▒ nedir ve bu yakla┼č─▒ma g├Âre tedavinin as─▒l hedefi ne olmal─▒d─▒r?

Modern t─▒p prati─činde, a─čr─▒ s├╝rekli olarak enflamasyon ile ili┼čkilendirilir. Yaralanma, tendinitler, burkulan bir ayak bile─či veya romatoid artrit olsun ├žo─ču kas-iskelet yaralanmas─▒n─▒n rahats─▒zl─▒─č─▒n─▒n alt─▒nda yatan nedenin ┼či┼člik veya enflamasyon (├Âzellikle travmatik inflamasyon) oldu─ču varsay─▒l─▒r. Bu nedenle, kas-iskelet sistemi yaralanmalar─▒nda enflamasyonu azaltmak ve b├Âylece a─čr─▒y─▒ azaltmak veya hafifletmek i├žin neredeyse her klinik kar┼č─▒la┼čmada doktorlar taraf─▒ndan anti-enflamatuar ila├žlar re├žete edilir. Ve benzer bir ┼čekilde; damarlar─▒n, k─▒r─▒k kemiklerin ve y─▒rt─▒k ba─člar─▒n a─čr─▒n─▒n kayna─č─▒ oldu─ču s├Âylenir. Bu yaralanmalara iltihap e┼člik etti─činden, mevcut tedavi standard─▒ steroidal olmayan anti-enflamatuar ila├žlar─▒n (NSAID'ler) re├žete edilmesini i├žerir. Ancak, FDM'de iltihaplanma, k─▒r─▒k kemikler ve y─▒rt─▒lm─▒┼č ba─člar MINOR a─čr─▒ ├╝reticileri olarak kabul edilir. Bunun yerine, fasiyal bozulmalar─▒n a─čr─▒n─▒n birincil jenerat├Ârleri oldu─ču ileri s├╝r├╝lmektedir. Bu nedenle, bozulmalar d├╝zeltildi─činde, yaral─▒ uzuv veya v├╝cudun di─čer par├žalar─▒ art─▒k ac─▒maz ├ž├╝nk├╝ MAJOR a─čr─▒ ├╝reticileri "fasiyal bozulmalarÔÇŁ ortadan kalkm─▒┼čt─▒r.

Tendinitler, burkulan bir ayak bile─či, k─▒r─▒k veya di─čer yaralanmalar─▒n fasiyal distorsiyon modeliyle tedavisinde a─čr─▒n─▒n ortadan kalkmas─▒ (veya en az─▒ndan b├╝y├╝k ├Âl├ž├╝de azaltmas─▒) beklenir. Ama tedavinin amac─▒ bu de─čildir. Tedavinin amac─▒ fasyal distorsiyonlar─▒ d├╝zeltmekdir.

FDM tekniklerinin en yayg─▒n yan etkisi, tedavi s─▒ras─▒nda a─čr─▒d─▒r (tetik band─▒ ve kontinium distorsiyon tekni─či ve f─▒t─▒kla┼čm─▒┼č tetik noktas─▒ tedavisi ile tedavi s├╝resinin y├╝zde 100'├╝ne yak─▒n─▒nda, silindir, folding ve tektonik tekniklerde daha azd─▒r). Eritem (k─▒zar─▒kl─▒k) tetik bant tekni─činde ortaya ├ž─▒kar. FDM tedavilerini takiben a─čr─▒ ve hassasiyet de─či┼čkendir. Baz─▒ hastalar birka├ž g├╝n boyunca olduk├ža a─čr─▒l─▒d─▒r, baz─▒lar─▒ de─čildir. Morarma en s─▒k ilk birka├ž kronik a─čr─▒ tedavisinden olu┼čur ve ge├žicidir. Uygun ┼čekilde uyguland─▒─č─▒nda FDMÔÇÖnin ├žok az yan etkisi vard─▒r.

Kontraendikasyolar: Anevrizma, artrit, arterioskleroz, a├ž─▒k yaralar, kanama bozukluklar─▒, kemik ili─či iltihab─▒, kemik k─▒r─▒klar─▒, flebit, kanser, sel├╝lit, gebelik (kar─▒n veya pelvis tedavisi), ├Âdem, hematomlar, cilt yaralar─▒, enfeksiyonlar, damar hastal─▒klar─▒ÔÇŽ

Halk aras─▒nda yayg─▒n olan spinal stenozda (kanal daralmas─▒) FDM uygulamalas─▒

Lomber spinal stenoz belirtileri (spinal kanal daralmas─▒) genellikle kal├ža, uyluk ve bacak a─čr─▒lar─▒n─▒ i├žerir. Rahats─▒zl─▒k ambulasyon, yanl─▒┼č egzersiz veya lomber lordoz ile artar. Risk alt─▒ndaki ki┼čiler kanal─▒n lateral girintileri veya omurili─čin ├Ân-arka boyutlar─▒nda azalma olan ki┼čilerdir.

FDM' de birincil tedavi yakla┼č─▒m─▒, omurili─či veya ├ževresindeki yap─▒lar─▒ daraltan (do─črudan veya dolayl─▒ olarak) paravertebral fasyay─▒ anatomik olarak a├žmakt─▒r. Tipik olarak, spinal stenoz hastalar─▒ maksimum iyile┼čme i├žin gerekli olan 5 ila 15 seans ile haftada ├╝├ž kez tedavi edilir. Tetik bantlar─▒n─▒n, ├Âzellikle arka uyluk yolunun ve yan uyluk yolunun s─▒kl─▒kla e┼čzamanl─▒ olarak mevcut oldu─ču i├žin folding teknikleri ba┼člat─▒lmadan ├Ânce d├╝zeltilmesi gereklidir. Kal─▒c─▒ kal├ža veya uyluk a─čr─▒s─▒ olan hastalar i├žin hareketle cupping kullan─▒labilir.

Rehabilitasyonda FDMÔÇÖnin yeri

Rehabilitasyon hedefleri genelde; hareket modellerini restore etme veya yenilerini olu┼čturma, zay─▒f kaslar─▒ g├╝├žlendirme, g├╝nl├╝k ya┼čam aktivitelerini de─čerlendirme ve en ├╝st d├╝zeye ├ž─▒karma ├╝zerine kuruludur. FDM ile rehabilitasyonun ilk a┼čamalar─▒nda fasiyal bozulmalar─▒ / k─▒s─▒tlamalar─▒ ortadan kald─▒rarak rehabilitasyon hedeflerini h─▒zl─▒ ve sa─čl─▒kl─▒ bir ┼čekilde s├╝rd├╝rebiliriz.

Fizyoterapist U─čur DURMAZ

YAZARIN D─░─×ER YAZILARI